Sayfa:Tarihi edebiyati Osmaniyye.pdf/10

Vikikaynak, özgür kütüphane
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Bu sayfa istinsah edilmiş


-6-


tahtında olarak - zaman zaman geçirdiği devrelerle o devrelerde zuhur iden ashab-ı asar ve eserlerinden ve her devrin kendisinden sonra gelen devirlerindeki tesiratından- lisanın dahi terakkiyat ve tekamülatı nazar-ı itibara alınmak şartıyla - bahis olan fendir.

Gayesine gelince: tafsilatına itla' suretiyle edebiyat-ı hazıranın menabi' ve müvelledatını tayin ile ibretbin olmak ve buna kıyasen terakkiyat ve tekamülat-ı atiyesi esbabnı istihzar eylemekdir.

Ali Ekrem Bey Efendi geçen sene virdiği derslerde [1] buralardan bahs itdiği sırada bu fennin gayesini ifadat-ı atiye ile daha güzel:

«Mesail-i edebiye-i maziye ile tevaggul itmek, maziye rücu' dimek olmayacağı muhtac-ı beyan değildir. Mesela budan üç asır evvel gelmiş olan Nef'inin, bu muazzam heykel-i edebin, ebedi-ül eştihar Osmanlı Şairinin asarı, eserlerinin müessseratı, kendisinin hayat ve ahlakı üzerine olan te'siratı, hülasa o şairin bütün mahiyet ve kudret-i edebiyesi her halde onu taklid itmek, onun gibi düşünmek, onun gibi yazmak içün tedkik ve tetebbu' olunmayacakdır. Nef'i'nin evladdan ahfada şntikal ide ide ta zamanımıza kadar yetişen te'siratı aranılacak; şiirimizin, edebiyatımızın, o te'siratdan ne derece hissemend-i i'tilâ olduğu görülecekdir ».


[1] O zaman müşar-ül ileyhe vekalet eylemekde idim.