Kadir ÇALIŞIR / HRU Muh Der, 6(3): 212-219 (2021)
Bu çalışma kapsamında kullanılan yersel lazer tarama teknolojisi, genel anlamda çok sayıda koordinatlı noktaların oluşturmuş olduğu nokta bulutunun (şekil 1) meydana getirdiği verilerle, elde edilmek istenen obje veya objelerin herhangi bir fiziksel temasta bulunulmadan 3 boyutlu tarama uygulamaları yapılabilen işlemlerdir.
Şekil 1. YLT Yöntemi ile elde edilen nokta bulutu.
Lazer tarayıcı sistemlerle 3 boyutlu görselleştirme, sanal gerçeklik, madencilik, ormancılık, tıbbi görüntüleme, şehir modellenmesi, arkeoloji, mimarlık ve kültür varlıklarının sayısal belgelenmesi vb. kullanılabilmektedir. 3 boyutlu lazer tarayıcılar eğik mesafe ile birlikte yatayda ve düşeyde de nokta bulutlarını hedefe göndererek lazer ışınıyla seçilebilir bir grid (karelere bölmek) yoğunluğuna göre tarayıp, kısa sürede binlerce 3 boyutlu vektör oluşturmaktadır. Taranan cisimler 3 boyutlu koordinat uzayında büyük bir grid formunda gösterilmektedir. Bu sebepten dolayı 3 boyutlu lazer tarayıcılara 1:1 sayısallaştırıcı da denilmektedir [10].
Kullanılmakta olan tarayıcı özellikleri nokta mesafesine göre nokta bulutu renkli veya bir yoğunluk değeri gösterilebilir. Lazer tarama işlemi boyunca, istenen mesafe ve perspektifte döndürülebilmektedir. Aynı zamanda Uygun olmayan gürültü noktaları elimine edilebilmektedir [11]. Yersel lazer taraması ile elde edilen nokta bulutu veri tabanında oldukça büyük bir yer kaplamaktadır. Bu sebepten dolayı bu verilerin 3 boyutlu modellenmesi önemlidir [12].
Lazer tarama teknolojisi kullanılarak objelerin 3 boyutlu koordinatlarının elde edilebilmesi için farklı işlem çalışma prensibine sahip tarayıcılar kullanılmaktadır. Bunlar üçgenleme, faz karşılaştırması ve lazer ışını gidiş geliş zamanı ile yapılan işlemlerdir. [13]. Üçgenleme metot uygulamalarında küçük objelerin taranmasında kolaylık sağlarken, geniş alanlarda örneğin arkeolojik yerlerde, tarihi yapılarda, ormanlık yerlerde faz karşılaştırmalı ve lazer gidiş geliş zamanı ile işlem yapabilen tarayıcılar kullanılmaktadır [14].
Yersel lazer tarayıcı ile yapılan taramalarda şu avantajlar ve dezavantajlar görülmüştür [15],[16],[20].
- Yersel lazer tarayıcılar, kapsamlı bir ölçüm sunabilmektedir
- Ölçme alanını belirli periyotlarla tamamen ve eksiksiz ölçebilmesi
- Çok karışık ve ulaşılması zor ve tehlikeli olan, geleneksel ölçüm tekniklerinin yetersiz olduğu yerlerde ölçüm yapabilmesi
- Gerçek renkli görüntü üretebilmesi
- Hızlı ve objelere dokunmadan ölçüm alabilmesi
- Tarama işlemi sırasında çevre aydınlatmasından bağımsız ve gece bile tarama yapması
214
