HARRAN AN 1992 HRU Muh Der, 6(3): 212-219 (2021) Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi http://dergipark.gov.tr/humder HARRAN MUHENDIS AKÜLTES Araştırma Makalesi Tarihi Yapıların 3 Boyutlu Belgelenme Sürecinde Nokta Bulutu Yönteminin Rolü: Yaylak Ulu Camii Örneği Kadir ÇALIŞIR Harran Üniversitesi Rektörlüğü, Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, Osmanbey Yerleşkesi, Şanlıurfa Makale Bilgisi Başvuru: 17/09/2021 Yayın: 30/12/2021 Anahtar Kelimeler LiDAR Nokta Bulutu 3 Boyutlu Belgelendirme Keywords LiDAR Point Clouds 3D Heritage Öz Tarihi yapıların üç boyutlu belgelendirme yöntemleri arasında, hızlı ve doğru veri elde etme özellikleriyle Işık Tespiti ve Mesafe Ölçme (Light Detection and Ranging - LiDAR) sistemleri giderek ön plana çıkmaktadır. Teknolojinin gelişimi ile birlikte özellikle son yıllarda öğrenimi kolay ve kullanıcı dostu ara yüzleri destekleyen yazılımların sayıları giderek artmaktadır. Korunması gereken taşınmaz kültür varlıkları kapsamında olan tarihi yapıların belgelenme sürecinde yersel lazer tarama (YLT) sisteminin kullanılması, karmaşık yapıların kısa sürede modellenmesi için umut verici bir teknolojidir. Bu çalışma kapsamında taşınmaz kültür varlıkları olarak değerlendirilen tarihi eserlerin belgelenmesinin önemi, bu belgeleme sürecinde kullanılan yöntemlerden biri olan yersel lazer tarama sisteminin neden tercih edildiği ve sistem hakkında geniş bir bilgi verilmektedir. Yersel lazer tarama sistemleri ile elde edilen nokta bulutları ile Şanlıurfa ili Bozova ilçesine bağlı Yaylak beldesinde yer alan tarihi Yaylak Ulu Cami'nin 3 boyutlu modeli çıkarılarak belgelenmesi yapılmıştır. Yaylak Ulu Cami'nin 3 boyutlu modelinin oluşturulma sürecinde YLT sistemi ile elde edilen nokta bulutları, ortofoto görüntü verileri kullanılmış olup SCENE yazılımından yararlanılarak 3 boyutlu model oluşturulmuştur. The Role of Point Cloud Method in The 3 Dimensional Documentation of Historical Buildings: Yaylak Ulu Mosque Abstract LiDAR (Light Detection and Ranging) systems are increasingly standing out among the three- dimensional certification methods of historical buildings with their fast and accurate data acquisition features. With the development of technology, the number of interfaces that are easy to learn and user-friendly and the software that supports these interfaces has been increasing in recent years. The use of terrestrial laser scanning system in the documentation process of historical buildings that are within the scope of immovable cultural assets that need to be protected is a promising technology for modeling complex structures in a short time. Within the scope of this study, the importance of documenting the historical monuments which are evaluated as immovable cultural assets, reason for preference of the terrestrial laser system, which is one of the methods used in this documentation process, and a wide information about the system is given. With the point clouds obtained by terrestrial laser systems, the 3D model of the historical Yaylak Ulu Mosque, located in the town of Yaylak in the Bozova district of Şanlıurfa province, was created and documented. In the process of creating the 3D model of Yaylak Grand Mosque, point clouds, orthophoto image data obtained by terrestrial laser system and SCENE software were used. 1. GİRİŞ (INTRODUCTION) Korunması gereken taşınmaz kültür varlıkları olarak tanımlanan tarihi eserleri, anıtsal eserler ve sivil mimarlık eserleri olmak üzere iki grupta sınıflandırmak mümkündür. Anıtsal eserlerin ve sivil mimarlık
- İletişim yazarı, e-mail: calisirkadir0299@gmail.com
