İSLAM TARİHİ
91
aldıklarına inanırlardı. B u k uvvetler Araplar için cinlerdi. Cinler, güya, kahinlere kayıptan haber vermek kudretini ilham ederlerdi. Bu nevi itikatlar Arabistanda herzaman o kadar canlı ve derin olmuştur ki Muhammet dahi cinlerin vücuduna samimi olarak inanmıştır. O, hakikaten cinlerin şairlere şiir ilham ettiğine kani idi . Araplar şairleri, bir kahin gibi telakki ederlerdi. Muhammedin Musa, İ sa, dinlerine dair öğrendikl eri de kendisin d e bu itikadı kuvvetlendir miştir. Bu Peygamberler de m elekler vasıtasile ilham aldık larını söylemişlerdi. O dinlerde de cin ve melek telakkisi vardı. Dinler nazarında cinler, kötü ruhlar olduğundan p ey ga�nberler onlardan mülhem olamazlardı. Muha mmet te diğer peyga mberler gibi kendisine ilham eden kuvvetin i nsanları iğfal eden bir kuvvet olmayıp, onları hayır ve saadete irşat eden ilahi bir kuvvet olduğuna samimi olaı ak inan d ı . Muhammet başlan gıçta her halde şedit bir h eyecana maruz oldu. Birtakım dini endişeler ve vicdani mülahaza larla samimi surette üzüldü. Muhammet namuskar ve men faat fikrinden ari olarak ortaya atıldı. Onun gayesi , muhitinin a hlakını, dinini ve içtimai h ayatın ı ıslah etmekti. Muhammedin P eygamberliğinin başlan gıcına dair birçok rivayetler vardır. Bunlar pek çok efsanelerle karışmıştır. H akikatte Peygamberin ilk söylediği Kuran ayetlerinin n e olduğu kat i surette malum değildir. Muhammet uzun bir devirdeki tefekkii rlerin mahsulü olan ayetleri lüzum ve ihtiyaçlara göre takrir ediyordu. Bununla beraber kendisini tahrik eden kuv vetin tabiat fevkinde bir m evcudiyet olduğuna samimi surette kani idi. Muhammedi harekete getiren ili{ amil bu samimi h eyecanlar olmuştur. Muhamm et bidayette irticalen dini hitabette bulunan bir vaiz oldu. V aizlikten Nebi liğe, N ebilikten n ihayet Allahın Resulü haline geçti. Araların da yaşadığı insanların manevi menfaati için ve büyük bir hakik.a t n amına m ücadeleye atıldı. son unda cihanşümul bir dinin mü· essisi oldu. Muhammedin neşretti ği din, insanların kal binde derin bir i htizaz uyandırdı. O ölüp gittikten on dört asır sora bile islamiyet, hala kalplerde i htizaz husule getir· İLK VAHİY