NAİMÂ 16
Bununla beraber, Naimâ kadar vüzera ahvalini bîtarafane tasvir eden müverrih yoktur.
On yedinci sair ricali, bütün simaları, tabiatleri, ahlâksızlıkları, faziletleri ve mansıp kavgalarile Naimâ tarihinde mufassalan mukayyettir. Sultan İbarahim dev rinin samur merakı, asrın en müthiş ve en kanlı ihti lâlleri Naimâ’mn san’atkâr kalemile öyle canlı bir suret te tasvir edilmiştir ki, tarihinin bu nefîs sahifeleri okun duğu zaman insan o asırda yaşıyorum* zanneder. Bütün vüzera, divanı hümuyun, saray meclisleri, ulûfe kavga ları bir panorama gibi, insanın gözleri önünde bütün hakikatile tecessüm eder.
Türkiye’ye ait tarihler içinde Naimâ’nın eseri yektadır. On yedinci asrın içtimaî hayatını ve zihniyetini anlamak için kıymettar bir vesikadır. Naimâ Tarihini eslâf ta pek takdir ederdi.Hekim Oğlu Ali Paşa, Sadareti esnasında, bütün tarih kitaplarını bastırmak istedi. “Tulûu kevkebi rahşanı selâtîni âliOsmandan buvakte gelince vekavii â’sarı devleti ebed peyvend ve menakıb ve sergüzeşti selâtîni şevketmendi ihtiva birle riştei te’Iife çekilen cevahiri kütübü mebsutai malâ; 'kelâm m ihya edilmesini İbrahim Müteferrika’ya emretti' O sıralarda İbrahim Müteferrika’nm matbaası faal bir, .surette çalışıyor, ilmî eserler kâmilen basılıyordu. İbra him Müteferrika “tevarihi âleme teberrüken ve teyem-: münen sername kılınan Naimâ Tarihi„ni iki cilt üzerine; ibeşer yüz nüsha bastı. (1733). Baş tarafına uzun bir mukaddime yazdı. O sıralarda basılan Naimâ tarihi 1591 senesinden 1659 senesi evasıtma kadar vekayii ihtiva ediyordu.
