İçeriğe atla

Sayfa:İlkçağ kentlerinde kullanılan grid planlamanın toplumsal, düşünsel ve ekonomik yönlerinin değerlendirilmesi için bir çalışma örneği.pdf/98

Vikikaynak, özgür kütüphane
Bu sayfa istinsah edilmiş

82

dönemde incelemektedir. Bu dönemler, M.Ö 4. yüzyılda Yunan, M.Ö 2. yüzyılda Helen, M.S. 2. yüzyılda da Roma dönemidir.

Farklı felsefelerin, farklı formdaki kütleler ve açıklamalarla vurgulandığı bu üç dönemden, Yunan çalışması, toplumun ihtiyaç duyduğu minimum yapıyı kapsayan bir düzen gösterirken, Helenistik çalışma, sivil ve açık alanlara daha formal biçim vererek simetrik bir yerleşim oluşturmuştur. Roma döneminde ise, Roma'nın hayatı farklı adetlere bölme felsefesini yansıtan, dikdörtgen formda, ayrı ünitelere bölünmüş mekânlar eklenmiştir [Bacon, 1995].

Yeni planlamada Milet, merkez çevresinde yer alan üç iskân bölgesine ayrılmıştır. Bu üç farklı konut bölgesinin arasında küçük yön farklarının olması, ayrı ayrı tarihlerde çizildiklerinin işareti olarak düşünülmektedir. Konut alanlarının farklı açılardaki konumunu, Owens (2000), yine arkaik dönemdeki yerleşime bağlamaktadır. Arazinin ortasında, en alçak kısımda yer alan resmi bölge, bir düğüm noktası olarak, üç iskân bölgesini hem ayıran hem birleştiren ticaret, din ve idare merkezidir [Akarca, 1987] (Şekil 3.30). Bu L biçimindeki kamusal alanın nihai halinin, önceden yapılmış planlama doğrultusunda yüzyıllar süren bir inşa faaliyeti sonucunda, birbirine eklenerek oluştuğu düşünülmektedir [Aktüre, 2003, Owens, 2000].

Önceki dönemlerde Yunan'da kullanılan planlama ilkelerini içermekle birlikte, Milet'te uygulanan ızgara plan, kent biçiminin sokak ağı ile değil, yapı adalarından oluşan modüler yoluyla planlamış olması açısından farklılık gösterir. Yapı adalarının birbirini takip eden düzeninin oluşturduğu planda, konut ve ızgara sokak sistemi tamamıyla örtüşmemiştir [Owens, 2000].

Milet'in Hippodamos tarafından planlandığı görüşü yaygındır. Ancak, bazı yazarlar, bunun kronolojik olarak mümkün olamayacağını düşünmektedir. Bu çalışmada da ikinci görüş esas alınarak, Milet kenti Hippodamos öncesi dönem başlığının altında incelenmiştir.