67
Urartu Krallığında ızgara plan uygulaması
Anadolu'da pek çok yerel beylik arasından sivrilerek kurulan Urartu Krallığı, M.Ö. 8. yüzyılın başından itibaren Doğu Anadolu'nun büyük bir bölümünü egemenliği altına almıştır. Urartu Krallığının monarşik yapısında, mutlak güç kraldır. Bu monarşinin en önemli özelliği dinsel olmasıdır. Ancak din ve devlet işlerinin bir arada yürütüldüğü bu sistemde, kral, tanrıların en büyük başrahibi olarak tanrıların himayeleri altındadır. Tüm savaşlar, imar faaliyetleri ve kurulan kentler, Tanrı Haldi'ye ithaf edilmiştir [Sağlamtimur, 2005].
Urartu Krallığı'nın yönetiminde, askeri açıdan güvenli olan bölgede, toplu nüfus değişiklikleri veya krallık içinde yer değişimlerini içeren göçler olmuştur. Krallık tarafından işgücü olarak istihdam edilen bu yeni topluluklar, tarım alanı olarak hazırlanan, çoğunlukla daha önce işlenmemiş alanlarda, iskân ettirilmiştir [Sağlamtimur, 2005].
Urartu Krallığı, egemenliği altındaki tüm toprakların genelinde belirli bir şehircilik anlayışı gütmüş, askeri, idari, sosyal ve ekonomik gereksinimleri karşılayan birçok kent ve kale inşa etmişlerdir [Çilingiroğlu, 1997]. Bu şekilde, egemenlikleri altındaki topraklarda mutlak iradenin gücünü vurgulamışlardır.
Urartu Krallığının savaşlar sonrasında meydana gelen zanaatçı açığı, yağma yapılan çeşitli ülkelerdeki halkların Urartu topraklarında iskân ettirilmesiyle kapatılmış ve ucuz işgücü ile ucuz emek elde edilmiştir. Bu halkları yerleştirmek amacıyla kurulduğu düşünülen Van Gölü civarındaki Zernaki Tepe, ızgara plana sahip bir yerleşimdir.
Zernaki Tepe yerleşimi
Erçiş'in kuzeyinde, Erçiş-Patnos karayolu üzerinde yer alan Zernaki tepe yerleşiminde, 7 m. enindeki iki ana cadde ile 5 m. enindeki caddeler birbirini dik keser (Şekil 3.20). Planda ve büyüklükte aynı evlerin bulunduğu bir yapı
