37
Ekonomik eylemin niteliği ise; Sjoberg'e göre kentsel arazi kullanımı ve kentsel mekânların kullanımında farklılaşma nedenidir. Endüstri öncesi kentte; üretimin organik enerjiyle yapılması ve lonca sistemi içinde yürütülmesiyle konut ve işyeri ayrılmamış, dolayısı ile mekânda özelleşme olmamıştır. Aynı işle uğraşanlar aynı sokak veya aynı mahallede yer almış, kent, aynı sosyal tabaka, aynı etnik grup ve aynı işle uğraşanlardan oluşan homojen mahallelerle belirlenmiştir. Sosyal ve ekonomik ilişkilerdeki durağanlık, kentin iç düzeninde; dar sokaklar, sıkışık konut dokusu ve az katlı yapılar biçiminde ortaya çıkmıştır [Aktüre, 1997].
Jane Jacobs ise; bir kentin varlığının temelini yaptığı ekonomik faaliyetlerin varlığına bağlamaktadır. Kentlerin ortaya çıkışına ilişkin geliştirdiği yeni obsidyen kuramı ile kenti bir pazaryeri olarak tanımlamakta ve ekonomik faaliyetin çeşitliliği ile kentsel öğeleri gerçeklemiş kabul etmektedir [Aktüre, 1997]. Kırsalı ile kent arasındaki karşılıklı hizmet ilişkisinin oluşturduğu bağımlılığın devamı, ticaret ve endüstri ile sağlanmıştır.
Tarım dışı üretim ve bunun yakın çevresi ya da geniş bir alan içinde pazarladığı yer olan kentin varoluş nedenlerinden biri Bumin (1990) tarafından;
"Çevresi ile çok yönlü ilişkileri ile yönetim koordinasyon ve kontrol fonksiyonlarının merkezi olması"
olarak tanımlanmıştır.
Seleukosların (Helenistik) kurduğu şehirlerin yeri daima askeri, idari ve İktisadi sebeplerle belirlenmiş, ülkeyi birbirine bağlayan yollar üzerinde fethedilen yeri elde tutmak ve idare etmek amacıyla kurulmuşlardır [Akarca, 1987].
