İçeriğe atla

Sayfa:İlkçağ kentlerinde kullanılan grid planlamanın toplumsal, düşünsel ve ekonomik yönlerinin değerlendirilmesi için bir çalışma örneği.pdf/52

Vikikaynak, özgür kütüphane
Bu sayfa istinsah edilmiş

36 "Güç kentleri düzenler ve gücün en ham biçimi kent toprağının kontrolüdür. Devlet ona sahip olduğunda, hangi biçimi seçerse uygulayabilir. "

sözleri çok iyi vurgulamaktadır.

Çilingiroğlu (1997), Urartularda II.Rusa dönemindeki askeri-kültürel yenilikler nedeniyle idari yapı, genel siyaset ve iskan politikasında, bunlara bağlı olarak kent plancılığında önemli değişiklikler olduğunu ve kale planlarında, arazi kullanımında, olasılıkla vergi toplama ve ürün dağıtımında yapılan değişikliklerin kent plancılığına da yansıdığını belirtmiştir. Savaşlar sonrasında köleleştirdiği halkları yerleştirdiği kentlerin biçimlenmesinde bu etki görülmektedir.

Egemen gücün dünya görüşü, kurduğu yerleşimlerin bu gücün varlığını ve devamlılığını sağlayacak biçimlere sahip kılmış ve hâkimiyetinin gücünü biçimsel olarak da gösteren yerleşimler ortaya koymuştur.

3.4.3. Kentin biçimlenişini belirleyen ekonomik nedenler

Ekonomik durum daha çok kentlerin kurulacağı alanların seçiminde etkili olmuştur. Kent içinde ticari faaliyet ve ilişkiler kent biçiminin oluşmasında etken rol oynamıştır.

Coğrafi konumun ekonomik koşulları karşılıyor olması tarih içinde birçok kentin kuruluş ve biçimleniş nedenini oluşturmuştur.

Sağlanan artı ürünle birlikte dış ticaret ile diğer topluluklarla iş ve menfaat birliği, önemli ulaşım yollarının kavşakları, dış ticarette kolaylık sağlayan kısa güzergâhlı deniz ve kara yolları, topraktan elde edilen çeşitli hammadde ve cevherlerin bulunduğu bölgelerde kentler oluşturmuştur [Bayhan, 1962].