33
Kentlerin biçimlenişinde topluma bırakılan formların birbirine eklenerek organik bir biçimde geliştiği belirtilmektedir. Ancak herhangi bir kural koyucu kenti biçimlendirdiğinde düzen ve geometri kent planının belirleyicisi olmuştur. Bu nedenle ızgara planın ardındaki toplumsal nedenler yine düşünsel nedenlerle bağlantılı olarak toplumu sınıflama amacını gütmüştür.
Kostof (1991) tarafından tarihte az rastlanan gerçek dama tahtası formundaki Izgara plana örnek olarak gösterilen ve M.Ö 7. yüzyıla tarihlenen Urartu kenti Zernaki Tepe'nin ızgara planını; Çilingiroğlu (1997) ele geçirilen ülkelerden getirilen ve ekonomiye önemli katkılarda bulunan halkları (köleleri) alt yapısı gerçekleştirilmiş, düzenli kentlere yerleştirme amacı ile açıklamaktadır.
İtalya'daki Yunan kolonilerinde kentin kare ve dikdörtgen parçalara bölünerek, halkın menşeilerine göre mahallelere yerleştirilmesi [Akarca, 1987], kent biçiminin toplumsal sınıflandırmayı vurgulamaktaki rolüne örnek teşkil etmektedir.
Bir yerleşimi oluşturan toplumun sınıfsal farklılıkları veya toplum içindeki farklı sınıfları denetleme, ayırma gibi amaçlar, kurulan yerleşimlerde fiziksel boyut, biçim, kentsel ve yapısal mekânda değişimler farklılıklar yaratmaktadır. Oluşturulan yerleşimlerde, içinde yer alan kullanıcıların toplumsal statüleri etken rol oynamaktadır.
3.4.2. Kentin biçimlenişini belirleyen düşünsel nedenler
Siyasal erkin kentin biçimlenişindeki ilk etkisi, anıtsal tapınak yapılarının kentin merkezinde ortaya çıkmasıyla başlamıştır. Toplumun dinsel İnançlarının var ettiği tanrı-kral olgusuyla toplumsal irade kurumsallaşarak, tapınakla ifade bulmuştur.
Üzerinde yaşanan dünya göksel bir olaya denk gelmekte, tapınakların ve kentlerin birer örneği bulunmaktadır. Tüm Babil kentlerinin takımyıldızlar