iv
İLKÇAĞ KENTLERİNDE KULLANILAN GRİD PLANLAMANIN TOPLUMSAL, DÜŞÜNSEL VE EKONOMİK YÖNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN BİR ÇALIŞMA ÖRNEĞİ
Şibe ERTÜRK
GAZİ ÜNİVERSİTESİ
FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
EYLÜL 2006
ÖZET
Bu çalışmada, ilk çağ boyunca grid planlı olarak kurulan kentler,
toplumsal, düşünsel ve ekonomik yönlerden değerlendirilmiştir. Grid
planın, kentlerin ilk ortaya çıkışıyla başlayan süreç içindeki yeri ve
temelleri, ardındaki toplumsal, ekonomik ve düşünsel nedenler ışığında,
farklı coğrafi bölgelerin oluşturduğu çeşitli uygarlıklardaki kent örnekleri üzerinden incelenmiştir. Grid planın, Hippodamos ve demokrasi ile kurulan bağının, diğer grid planlı kentlerde de uygulanıp uygulanmadığı araştırılmıştır.
Bu araştırmanın sonucunda, grid planın, başlangıcından itibaren, toplumsal, düşünsel ve ekonomik nedenlere bağlı olarak, çok farklı ihtiyaçlar ve istekler doğrultusunda uygulandığı gözlenmiştir. Egemen ideolojinin iktidarını pekiştirdiği, askeri düzenlemelerin kurallı yöntemi, yeni yerleşimlerin hızlı, organize ve kolay planlandığı grid plan; Hippodamos öncesi ve sonrasında, Mısır’ın işçi kentlerinden Urartu’nun
