20
dayanışma ve birlikte hareket etme içgüdüsü sayesinde oldukça uzun bir süre varlığını devam ettirebilmiştir.
Tarih öncesinde, günümüzden yaklaşık 10 000 yıl önce gerçekleşen "neolitik devrim (tarım devrimi)" sonucu meydana gelen kırılma sonrasındaki yukarı paleolitik dönemin sonundan ilk uygarlıkların başlarına dek geçen süre topluluklar için bir geçiş dönemi olmuştur. Bu geçiş sürecinde toplulukların ekonomik, toplumsal ve düşünsel yapılarında değişim gerçekleşmiştir.
Bu dönemde tarım ve hayvancılığın yayılması, toplumsal yaşamda ve yerleşim örüntüsünde değişme anlamına gelmiştir. Yarı göçebe toplayıcıların yerini alan yerleşik tarımcılar, küçük yerleşim alanlarını da büyük yerleşim bölgelerine dönüştürmüşlerdir [Dolukhanov, 1998].
Artı ürünle birlikte yaşamak için ihtiyaç duyulan temel gereksimler karşılanmış, kendini ve artı ürünü koruma amacıyla inşa etme faaliyeti de başlamıştır.
Geçiş toplumunun yapısına ilişkin olarak Şenel (1995), yerleşiklerde köy başkanı, göçebe çoban topluluklarda klan veya aşiret başkanı olması ihtimaline rağmen, eşitlikçi toplumsal yapılarıyla ilişkili bir siyasal farklılaşmanın -toplumsal artı ile geçinen ve geçim faaliyetlerine katılmayan, yaşam biçimi olarak farklılaşmış grup ya da bireyin var olması- gerçekleşmediğini belirtmektedir.
Tarım toplulukları arasında araç ve fikir alışverişin uzak mesafede ve çoklu yapılmaya başladığı bu dönemde yerleşik tarım ekonomisiyle birlikte ortaya çıkan işgücünün düzenlenmesi ve işin özelleşmesi etkin bir sınıfın yani toplumsal bir iktidar düşüncesinin temellerini de atmıştır [Dolukhanov, 1998]. Üretici ekonomiye geçiş sürecinde, toplayıcılık ve avcılıktan çiftçiliğe geçiş gerçekleşmiş, yerleşik avcı-toplayıcı ekonomisinin yerini göçebe tarım
