107
görüşlerini planını yaptığı yerleşimlerde uygulamadığı, bu nedenle de kuramını uygulamalarından sonraki bir dönemde oluşturduğu vurgulanmaktadır. Bu itibarla, Izgara plan ve demokrasi ilişkisi, Hippodamos'un bilinçli olarak ortaya koymayı amaçladığı bir unsur olarak değerlendirilememektedir.
Ayrıca, Yunan demokrasisinin (Bkz EK-4) günümüz demokrasi anlayışından farklı olduğu da dikkate alınmalıdır. Demokrasi kavramının ilk Yunan dünyasında ortaya çıktığına dair görüşlerin yanı sıra, Samuel Noah Kramer'e göre ilkel demokrasinin ilk kıvılcımları Sümer'de atılmıştır (Bkz EK-3).
Hippodamos sonrasında, Helen dünyasında, İskender'in yayılmacı politikası Izgara planı dünyanın büyük bir kısmına yaymıştır. Burada da amaç, demokrasinin ötesinde, hızlı ve kolay uygulanan, uygarlığının mükemmelliğini vurgulayan geometrik düzene sahip ve kolay kontrol edilebilir kentler kurmaktır.
Roma ise düzenli planlamayı, askeri garnizonlarında uygulayarak, formal ve kuralcı bir topluluğun organizasyonu için kullanmıştır.
Bu bilgiler ışığında, çalışmanın başlangıcında ortaya koyulan sorular; ızgara planın, ilkçağda, Hippodamos'tan yaklaşık 2000 yıl öncesinde uygulanmaya başlandığı; ekonomik (koloniler), toplumsal (sınıflandırma) ve düşünsel (yönetici gücün istekleri ve düşüncesi) çok çeşitli nedenlerle kullanıldığı ve demokrasi gibi kuramsal bir düşünceden yola çıkılarak uygulanmadığı yanıtlarını bulmuştur.
Her dönemde, daha çok belli bir topluluğu baskı ve kontrol altında tutmak asıl amaç olmuş ve genelde zaman içinde gelişen kentlerde değil herhangi bir sebeple tekrar kurulması gereken ve kurulmasına bir otoritenin, egemen gücün karar verdiği kentlerde, düzenli dik açılı ve daha çok da ızgara plan kullanılmıştır. Koloni kentlerinde, askeri garnizonlarda, işçi sitelerinde hep but
